Αβέβαιοι καιροί

 Εδώ και μερικά χρόνια οι εποχές δυσκολεύουν όλο και περισσότερο. Τα θεμέλια του κόσμου μας και της κοινωνίας μας, με όλες της τις κατακτήσεις, τα προνόμια, και τα δεδομένα έχουν αρχίσει να τρίζουν και να βογγούν εδώ και καιρό. Το κύμα της πανδημίας ήρθε και μας τράβηξε το χαλί κάτω από τα πόδια εκ νέου. Εγκλεισμοί, απαγορεύσεις, υποχρεωτικοί εμβολιασμοί με πειραματικά σκευάσματα, κύματα μαζικού φόβου που τρέφονται εντέχνως από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Πρωτόγνωρα πράγματα, τρομακτικά, που τους περισσότερους μας έπιασαν εξαπίνης.

Στην Ελλάδα που πάνω από μία δεκαετία τώρα ταλαιπωρούμαστε αρχικά με την οικονομική κρίση, την πολιτική, και με την προσφυγική, και όλα μαζί συγχρόνως, με κύματα αυτοκτονιών, ροές μεταναστών που ξέμεναν εδώ λόγω Ευρωπαϊκής πολιτικής, και τους πολιτικούς να χορεύουν γαϊτανάκι εργαλειοποιώντας ότι πρόσφορο, η πανδημία ήρθε σαν κερασάκι στην τούρτα. Και βέβαια, επειδή ο τρόμος και η επισφάλεια πάντα κάποιους θα βολεύουν, "έρχονται" νέες επιδημίες, νέοι πόλεμοι, νέες ενεργειακές και επισιτιστικές κρίσεις "χειρότερες από κάθε προηγούμενο". Πολλοί από εμάς νιώθουμε σαν να ζούμε επάνω σε κινούμενη άμμο.

Υπάρχει τόπος να πατήσουμε - κάπου σταθερά; Υπάρχει.

Είναι το παρόν, η παρούσα στιγμή. Η ανάσα μας. Το χώμα που πατάμε. 

Δύσκολο, γιατί το μυαλό μας τρέχει (στους λογαριασμούς του ρεύματος, στα παιδιά, στη δουλειά, στο αύριο το μεθαύριο και το χτες). Εύκολο, για κάποιους. Εύκολο, αν επικεντρωθούμε και συγκεντρωθούμε, με άλλα λόγια αν βρούμε το κέντρο μας και σταθούμε εκεί, και μαζέψουμε όλες μας τις σκέψεις και τις δυνάμεις (αυτό το 'συν' στο 'συγκεντρωθούμε') εκεί. Στο κέντρο. Στο κέντρο μας.

Δεν με ενδιαφέρει να γράψω κάποιο δοκίμιο περί διαλογισμού, ανώτερου/κατώτερου εαυτού, "τι είναι το κέντρο της ύπαρξής μας" κτλ. Δεν είναι ώρες για πολλές φιλοσοφίες τώρα αυτές. 

Θα μιλήσω για πρακτικές λύσεις. Ανθοϊάματα. Παρότι μπήκαν στη ζωή του δυτικού ανθρώπου πριν έναν αιώνα, τώρα έχει έρθει η ώρα τους να λάμψουν, να δούμε την αληθινή αξία τους. Είναι ασφαλή, εύκολα στη χρήση τους, οικολογικά, δεν έχουν αντενδείξεις ή αλληλεπιδράσεις με οποιοδήποτε άλλο οποιουδήποτε είδους φάρμακο, δεν δημιουργούν εθισμούς, υπάρχουν πολλά για να επιλέξουμε, και πλέον υπάρχουν πολλοί θεραπευτές που τα συνταγογραφούν. Θα μπορούσα να πω οτι είναι έως και αναντικατάστατα για το εύρος των ψυχικών δυσκολιών που καλύπτουν.

Ενα διαδεδομένο σύμπτωμα που ακούγεται πολύ συχνά στις συνεδρίες είναι το "νιώθω κομμάτια". Ο κατακερματισμός. Αυτό που νιώθουμε αλλά  συχνά δεν μπορούμε να εκφράσουμε όσοι βιώσαμε αλλεπάλληλα σοκ, όσοι γίναμε θύματα ακραίας βίας, όσοι νιώσαμε να απειλείται  με όποιον τρόπο η ύπαρξή μας. Το πιο κλασσικό ανθοϊαμα εδώ είναι το Star of Bethlehem από τα ιάματα του Μπαχ. Συνοδευτικό αυτού, θα μπορούσαμε να πούμε, είναι η Εχινάκεια (Echinacea, από τη συλλογή της FES). Επαναφέρουν τα διασκορπισμένα μας κομμάτια στη θέση τους, και γινόμαστε"ολόκληροι" ξανά.

Παρότι η καθημερινότητα μας εντάσσει σε μία ρουτίνα κατά την οποία "ξεχνάμε", και στο προσκήνιο του μυαλού και της ψυχής μας δεν υπάρχει, ένα κυρίαρχο συναίσθημα της εποχής είναι η απόγνωση. Την αφήνουμε στην άκρη, γιατί είναι ίσως το δυσκολότερο συναίσθημα  να αντιμετωπίσουμε, αλλά υποβόσκει, και καθώς την κουκουλώνουμε, θεριεύει. Δύο σημαντικά ανθοϊάματα εδώ είναι το Sweet Chestnut του Μπαχ, και το Borage (FES). Μας δίνουν τη βαθειά πίστη που χρειαζόμαστε να μας σηκώσει από την άβυσσο, αλλά και το κουράγιο να συνεχίσουμε ήσυχοι.

Το ίαμα της Τσαπουρνιάς (Prunus spinosa) θα βοηθήσει στις ακραίες εκείνες ώρες που η απόγνωση είναι τέτοια που "μας έρχεται τρέλλα", φοβόμαστε οτι θα χάσουμε τα λογικά μας, και μας έρχονται αυτοκαταστροφικές σκέψεις και τάσεις που δεν ελέγχουμε. Μας φέρνει ήπια στο εδώ και τώρα, μαλακώνει την ψυχή μας, μας ησυχάζει. Φέρνει φως όταν μας κυριεύουν τα σκοτάδια.

Ενα σύνθετο ίαμα που φαίνεται να βοηθά τις πολύ δύσκολες ώρες είναι το Crisis Rescue από την Κοιν.Σ.Επ. "Ανθρώπου Φύσις". Περιέχει τα 5 ιάματα του rescue remedy του Μπαχ, ενισχυμένα από την Εχινάκεια και την Τσαπουρνιά. Η μέχρι τώρα χρήση του δείχνει οτι καλύπτει τις ακραίες συνθήκες και συναισθήματα της εποχής μας, είτε αυτά προέρχονται άμεσα από 'πραγματικές' συνθήκες είτε είναι δευτερογενή.

Αφησα  για το τέλος (σχεδόν) το κατεξοχήν ίαμα των μεταβάσεων, την Καρυδιά (Walnut) τουΜπαχ. Για το ίαμα αυτό έχω γράψει εκτενέστερα και παλαιότερα. Πρόκειται για ένα ίαμα αναντικατάστατο για τις εποχές που ζούμε, για την αβεβαιότητα, τη μεταμόρφωση, την αλλαγή των γύρω μας συνθηκών και την ανάγκη να διατηρήσουμε σώας τας φρένας μέσα στον σημερινό κυκεώνα.

Θέλω όμως να μιλήσω για ένα ίαμα ακόμα. Καθώς γινόμαστε μάρτυρες καθημερινά συστημάτων που καταρρέουν και αποκαλύπτεται η σαθρότητα θεσμών που μέχρι τώρα θεωρούσαμε απαράβατους έως και ιερούς, καλούμαστε να σταθούμε όρθιοι μέσα στα συντρίμμια, με μόνο 'όπλο' την δική μας (ηθική και συνειδησιακή) ακεραιότητα. Είναι μία εποχή που μας προκαλεί να λειτουργήσουμε από τον 'τόπο' της δικής μας ηθικής συνείδησης, της δικής μας αλήθειας (όποια και αν είναι αυτή), έτσι ώστε να έχουμε τη βεβαιότητα οτι κάναμε ότι ξέραμε και μπορούσαμε καλύτερο και ορθότερο. Τη βεβαιότητα αυτή, της κατά  συνείδηση δράσης, μας τη δίνει το ίαμα του Φλώμου (Mullein,της FES). Μόνο έτσι μπορούμε να σταθούμε σταθερά και να λειτουργήσουμε "από το κέντρο μας" στην κινούμενη άμμο της εποχής.

Ανθοϊάματα και Συστημική Αναπαράσταση - Πρώτες Σκέψεις

Μη-Με-Λησμόνει

 Είναι λίγος καιρός που ασχολούμαι (ως θεραπευόμενη και εκπαιδευόμενη) με τη Συστημική Αναπαράσταση (ΣΑ), μα είναι ένα σύστημα που με έχει κερδίσει. Πρόκειται για μία προσέγγιση οικογενειακής/διαγενεακής αρωγής (ή θεραπείας) που ξεκίνησε από τον Μπερτ Χέλινγκερ ("Η κρυφή συμμετρία της αγάπης") και οι θεωρητικές της βάσεις έλκουν από τη θεωρία των συστημάτων, τη θεωρία των μορφογενετικών πεδίων, την θεραπεία Gestalt, και τον Νευρογλωσσικό Προγραμματισμό (NLP). Το βλέπω να συνδέεται τόσο με την Περμακουλτούρα, με το Dragon Dreaming, και με την Ανθοθεραπεία, που έρχεται και αρμόζει θαυμάσια με τον τρόπο της σκέψης και την πρακτική της ζωής μου. Παραθέτω κάποιες πρώτες σκέψεις, για την σχέση της ΣΑ με την πρακτική της Ανθοθεραπείας.

Με την βοήθεια της Συστημικής/Οικογενειακής Αναπαράστασης, συνειδητοποιούμε τις συστημικές παραμέτρους του προβλήματός μας και οδηγούμαστε (μέσω του συμβολικού/κβαντικού επιπέδου) στην απελευθέρωσή μας από τα νοσηρά δεσμά του οικογενειακού μας συστήματος. Η ΣΑ διερευνά τις εμπλοκές που ενυπάρχουν μέσα στην οικογένεια και εκφράζονται με δυσάρεστους τρόπους στη ζωή μας σαν επαναλαμβανόμενα μοτίβα, και αποκαθιστά τις υγιείς "Τάξεις της Αγάπης". Με άλλα λόγια, στόχος είναι να αποκατασταθεί η ομαλή ροή της ενέργειας της αγάπης τόσο μέσα στο σύστημα όσο και μέσα στον άνθρωπο (που προσέρχεται σε θεραπεία), μια που ο κάθε άνθρωπος είναι συνδεδεμένος με ένα ή περισσότερα συστήματα (οικογένεια, επάγγελμα, κτλ).

Η Ανθοθεραπεία μας βοηθά σε ένα πρώτο επίπεδο να ανακουφιστούμε από ψυχικές δυσκολίες και αναταράξεις, ενθαρρύνει τον εσωτερικό μας διάλογο, και τελικά βοηθά να συνδεθούμε με αυτό το βαθύ αιώνιο στοιχείο του εαυτού μας (που κατά καιρούς έχει ονομαστεί Ψυχή, Ατμαν, Ανώτερος Εαυτός, εν ημίν Θεός, Πνεύμα κτλ) προκειμένου να ζήσουμε μία ζωή ελεύθερη, δημιουργική, και με νόημα. Τα ανθοϊάματα τροποποιούν ήπια την ψυχική μας διάθεση ώστε η νοοτροπία μας να ενναρμονιστεί με τις επιταγές της Ψυχής/Ατμαν/Πνεύματός μας. Ο δρ.Μπαχ δημιούργησε ένα σύστημα 38 ανθοϊαμάτων (γνωστά ως Ανθοϊάματα Μπαχ), και αργότερα οι επίγονοί του προχώρησαν στην δημιουργία πολλών ακόμα. Κυκλοφορούν σήμερα στο εμπόριο εκατοντάδες ανθοϊάματα, για πλείστες όσες εκφάνσεις και μοτίβα του ανθρώπινου ψυχισμού.

Οι κοινές λέξεις εδώ είναι η ελεθερία/απελευθέρωση, σύστημα, και μοτίβα. Πρόκειται δηλαδή για δύο θεραπευτικές μεθοδολογίες (healing modalities) που αποτελούν συστήματα τα οποία επιδιώκουν να μας ελευθερώσουν από τα δεσμά των βλαβερών μας μοτίβων (συμπεριφοράς, νοοτροπίας, ζωής). Ενα άλλο κοινό στοιχείο είναι η προσέγγιση στο ασυνείδητο βαθύ τραύμα - και οι δύο μεθοδολογίες είναι σε θέση να ανασύρουν και να αποκαλύψουν το τραύμα (το οποίο κυβερνά τη ζωή μας 'από τις κουίντες') προκειμένου να το νοηματοδοτήσουν.

Flower of Life Seed Mandala

Διερευνώντας το ποιά ανθοϊάματα και σε ποιά φάση της ΣΑ θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν, ως πρώτες σκέψεις μου ήρθαν τα εξής:

Κατά τη διάρκεια μίας Αναπαράστασης, ο ενδιαφερόμενος/θεραπευόμενος κάποιες φορές δυσκολεύεται να δει και να κατανοήσει τα τεκταινόμενα. Το ίαμα που θα μπορούσε εδώ να χρησιμοποιηθεί είναι το Chestnut Bud (Bach), το οποίο μας φέρνει σε ενάργεια στο εδώ και στο τώρα, και βοηθά την εσωτερική ενημερότητα. Αλλο ένα ίαμα που ενδεχομένως να βοηθά εδώ είναι το ίαμα της σημύδας (Silver Birch, Findhorn Essences), που μας βοηθά να βλέπουμε τα πράγματα "με νέα μάτια", μας βοηθά να βλέπουμε πράγματα που δεν βλέπαμε πριν, προκειμένου να έχουμε νέες συνειδητοποιήσεις ('aha moments').

Αλλα ιάματα-καταλύτες που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν είναι το Holly (Bach). Το ίαμα αυτό μας εναρμονίζει με την ενέργεια (μας ανοίγει στην εμπειρία) της συμπαντικής αγάπης, όπου δεν υφίσταται θυμός, ευερεθιστότητα, triggering, ζήλεια, φθόνος, ανταγωνιστικότητα, κακία κτλ. με τη βοήθεια του ιάματος αυτού μπορούμε να σταθούμε σε ένα υψηλότερο σημείο και να δούμε τη δύσκολη εμπειρία μας ως φαινόμενο, με τα μάτια της αγάπης (αποδοχής, συμπερίληψης, συμπόνοιας), όπου όλοι χωράμε.

Μία διαδικασία ΣΑ μας συνδέει σχεδόν αναπόφευκτα με τους προγόνους μας, και τη σχέση που έχουν τα μοτίβα της ζωής μας μαζί τους. Σαν κοινωνία έχουμε εξορίσει τους προγόνους μας σε ένα ηλεκτρικό καντηλάκι σε ένα νεκροταφείο, και (στην καλύτερη περίπτωση) μερικές επιμνημόσυνες τελετές ανά εξάμηνο ή χρόνο. Πολλοί από μας δεν γνωρίζουμε τίποτα για τους προγόνους μας, έχοντας ξεριζωθεί από την πάτρια γη σε διάφορες ιστορικές περιόδους. Ενα ίαμα που θα μπορούσε να εγκαταστήσει καλύτερα μία σχέση μαζί τους είναι το Μη-Με-Λησμόνει (Forget-me-not, FES, και Pegasus Products). Το ίαμα αυτό διεγείρει τα σημεία εκείνα του εγκεφάλου μας που είναι υπεύθυνα για την βαθύτερη κατανόηση του "πέραν" κόσμου, και η σταθερή του χρήση μας βοηθά να συνδεθούμε με τις "καρμικές" μας σχέσεις/συνδέσεις με ανθρώπους που δεν ζουν πια. Παράλληλα δίνει και μία αίσθηση ασφάλειας σε σχέση με το φαινόμενο του θανάτου (συχνότατα δίνεται σε ανθρώπους που έχουν χάσει αγαπημένα πρόσωπα προκειμένου να συναισθανθούν οτι "δεν χάθηκαν" και οτι μπορούν να παραμείνουν συνδεδεμένοι και αγαπημένοι ασχέτως πεδίου ύπαρξης).

Συνδεόμενοι με τους γονείς μας, διερευνούμε τη σχέση μας με το μητρικό και το πατρικό πρότυπο. Η διαταραχή αυτή της σχέσης ενδέχεται να είναι στη βάση των προσωπικών μας προβλημάτων. Ενα ίαμα που βοηθά στην επανόρθωση της σχέσης μας με το πατρικό πρότυπο είναι ο Ηλίανθος (Sunflower, FES) τόσο για τους άντρες όσο και για τις γυναίκες. Ο ηλίανθος συμβολίζει τον "πατέρα-ήλιο" που κατά την ωρίμανσή του (όταν καρποφορεί) στρέφεται προς τα κάτω και αποτίει φόρο τιμής στη γη. Αλλο ένα ίαμα εδώ θα μπορούσε να είναι το Vine (Bach). Πρόκειται για μία yang ποιότητα/ιδιοσυγκρασία, που στην φωτεινή της έκφανση εκφράζεται με τον δυναμισμό του ανθρώπου που σε μια έκτακτη ανάγκη μπορεί να πάρει τις σωστές αποφάσεις και να γίνει στήριγμα και οδηγός των γύρω του, αλλά στην σκοτεινή της 'ανισόρροπη' έκφανση μπορεί να γίνει τύραννος, νταής, ή αυταρχικός. Το τελευταίο ίαμα που σκέφτομαι για την αποκατάσταση της σχέσης με το πατρικό πρότυπο είναι το Mountain Pride (FES). Πρόκειται για το αρχέτυπο του (ειρηνικού) πολεμιστή που μπορεί να υποστηρίξει τα ιδανικά, τις ιδέες, και τα δικαιώματά του, και δε δειλιάζει να μιλήσει την αλήθεια του.

Πολλοί άνθρωποι βιώνουν δυσκολία να συνάψουν σχέσεις βαθειάς εγγύτητας, και συχνότατα αυτό αφορά στο λεγόμενο τραύμα πρόσδεσης (bonding trauma) με τον πρώτο άνθρωπο που συναντάμε στη ζωή μας: τη μητέρα. Παρότι ο Μπερτ Χέλινγκερ έχει γράψει πως και μόνο που μας γεννάει η μητέρα μας τα "δίνει όλα", είναι συχνό φαινόμενο να έχουμε αφομοιώσει in utero την αμφιθυμία της να τεκνοποιήσει, ή τον δικό της πόνο, και αυτό ως μωρά το βιώνουμε ωε διακοπή της αγάπης της. Για το τραύμα αυτό ενδείκνυται το ίαμα Evening Primrose (FES). Μας δίνει την αίσθηση οτι ξαναγεννιόμαστε, αυτή τη φορά αγαπημένοι και επιθυμητοί. Αλλο ίαμα που ενδείκνυται για την αποκατάσταση της σχέσης με τη μητέρα είναι το Mariposa Lily (FES). Και αυτό, αλλά με άλλο μηχανισμό, μας συνδέει με το αρχέτυπο της μητέρας (είτε είμαστε ή θέλουμε να γίνουμε μητέρες, είτε ως παιδιά μητέρων). Μας θυμίζει οτι μπορεί η μητέρα μας να ήταν απούσα ή κακοποιητική, 'ατελής' όπως όλοι οι άνθρωποι της γης, αλλά η ψυχή μας μπορεί να θεραπευτεί από την επαφή μας με το αρχέτυπο της Μάνας. Ιαμα συμφιλίωσης με τη γυναικεία φύση είναι επίσης και η Ροδιά (Pomegranate, FES και Pegasus Products), που δίνει ώθηση στη γυναικεία δημιουργικότητα (είτε στον τομέα της τεκνοποίησης είτε σε οποιοδήποτε τομέα θελήσει μία γυναίκα να εκδιπλώσει τη δημιουργικότητά της) αλλά και ξεκαθαρίζει το τοπίο των προτεραιοτήτων μίας γυναίκας.

Τα συστήματα λειτουργούν καλά όταν το κάθε στοιχείο τους βρίσκεται στη σωστή του θέση. Εάν αλλάξει θέση (πχ το παιδί σφετεριστεί τη θέση του γονέα μέσα στο σύστημα, αναλαμβάνοντας ευθύνες που ανήκουν στους γονείς), το σύστημα διαταράσσεται και δημιουργείται εμπλοκή. Συχνά συμβαίνει ένας συντονιστής ΣΑ να ζητά από έναν εκπρόσωπο να υποκλιθεί στους γονείς του, δίνοντάς τους έτσι τη θέση που τους αρμόζει (και παίρνοντας την σωστή δική του). Χρειάζεται αρκετή ταπεινοφροσύνη για να αποδεχτούμε την σωστή μας θέση, γιατί ενδεχομένως να έχουμε βασίσει την αυτοεκτίμησή μας στο γεγονός οτι "ξεπεράσαμε" τους γονείς μας και βρεθήκαμε "ψηλότερα" από αυτούς. Ενα ίαμα που μπορεί να βοηθήσει εδώ είναι το Βατραχάκι (Buttercup, FES).

Πέραν όλων αυτών των ιαμάτων, που βοηθούν σίγουρα τον ενδιαφερόμενο/θεραπευόμενο με τη μεθοδολογία της ΣΑ, μπορεί και ο συντονιστής/θεραπευτής να βοηθηθεί στο έργο του. Η μέχρι σήμερα εμπειρία μου έχει δείξει οτι ο συντονιστής/θεραπευτής μπορεί να κρατά "στεγανότερο" το δικό του πεδίο με τη βοήθεια του ιάματος AURA (yarrow, pink yarrow, golden yarrow, walnut, echinacea). Το ίαμα αυτό δεν είναι μόνο για την προστασία του ηλεκτρομαγνητικού μας πεδίου από τις όποιες περιβαλλοντικές (ή ανθρώπινες) προσβολές/διαταραχές, αλλά μας δίνει και την επίγνωση/ενημερότητα του δικού μας πεδίου. Βοηθά  τους ιδιαίτερα ευαίσθητους ανθρώπους να διατηρούν το πεδίο τους αλώβητο και σταθερό.

Η διερεύνηση των σχέσεων Ανθοθεραπείας και Συστημικής Αναπαράστασης συνεχίζεται.

Ανθη για την Υγεία

Prunella vulgaris, Self-heal

Η ανθοθεραπεία έτσι όπως την αντιλαμβανόμαστε και τη διδασκόμαστε σήμερα, λέμε ότι λειτουργεί στο ψυχοσυναισθηματικό και στο ψυχονοητικό επίπεδο: με πολύ λίγα λόγια, εξισορροπεί τα δύσκολα συναισθήματα που μας ταλανίζουν είτε στην καθημερινότητα είτε σε εξαιρετικές περιστάσεις. Δίνουμε ανθοϊάματα στα παιδιά μας όταν ζηλεύουν το μικρότερο αδελφάκι, για την πρώτη μέρα στο σχολείο, για την επίσκεψη στον οδοντίατρο, παίρνουμε ανθοϊάματα για τη φοβία μας με τις κατσαρίδες ή τους κεραυνούς, ή τη δυσκολία να αποδεχτούμε τη γυναίκα του γιού μας.

Πριν από έναν σχεδόν αιώνα ο Δρ. Μπαχ, που ανακάλυψε και ανέπτυξε τα πρώτα ανθοϊάματα, θεωρούσε αυτονόητο πως η (σωματική μας) υγεία εξαρτάται πρωτίστως από την ψυχονοητική μας στάση απέναντι στη ζωή, και χρησιμοποίησε τα ανθοϊάματα για να θεραπεύσει σωματικές ασθένειες. Από το δεύτερο μισό του 20^ου αιώνα ουσιαστικά αναγνωρίστηκε η σημασία της ψυχικής υγείας και το πόσο επηρεάζει τη σωματική μας υγεία, και διαρκώς έρχονται στο φώς νέες έρευνες για το πώς επηρεάζει ο ψυχισμός (χαρά, φόβος, στρες, γκρίνια, γαλήνη) τα συστήματα του οργανισμού μας. Με την έννοια αυτή, όλα τα ανθοϊάματα, καθώς βοηθούν τον ψυχισμό μας να ηρεμήσει και να ισορροπήσει βοηθούν δευτερευόντως και στην ενίσχυση της φυσικής μας υγείας. Στο άρθρο αυτό θα ήθελα να εστιάσω σε συγκεκριμένα ανθοϊάματα τα οποία δύναται να βοηθήσουν την φυσική μας υγεία και την άμυνα του οργανισμού μας πιο άμεσα, σε σχέση με τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε ως ανθρωπότητα σήμερα.

Μία μεγάλη πρόκληση που αντιμετωπίζουμε, είναι ο καταιγισμός που δεχόμαστε από δυσάρεστες έως και σοκαριστικές ειδήσεις. Εχει αρχίσει να γίνεται πολύ δύσκολο να διατηρήσει ένας άνθρωπος την εσωτερική του γαλήνη, την αποφασιστικότητα, την αισιοδοξία, όταν υπάρχει πλημμυρίδα γεγονότων που απειλούν την υγεία μας, τη ζωή μας, και την εσωτερική μας σταθερότητα.

Junglans regia, Walnut

Εδώ θεωρώ ότι μας βοηθούν τα ανθοϊάματα που προστατεύουν το ηλεκτρομαγνητικό μας πεδίο (την «αύρα», ή ψυχονοητικό μας σώμα/πεδίο) από αλλότριες δονήσεις ή επιρροές. Στα ανθοϊάματα του Μπαχ εδώ έχουμε το Walnut, το ίαμα της καρυδιάς – το οποίο ενδείκνυται για μεταβατικές καταστάσεις και αλλαγές στη ζωή μας, και μας επιτρέπει να μένουμε εστιασμένοι σε αυτό που επιδιώκουμε, ανεπηρέαστοι από τις σκέψεις των γύρω. Παράλληλα με αυτό, στα ανθοϊάματα της Καλιφόρνιας (Flower Essence Society), υπάρχουν οι αχιλλείες: Yarrow, Pink Yarrow, Golden Yarrow. Η λευκή αχιλλεία (Yarrow) ενισχύει ολόκληρο το ηλεκτρομαγνητικό μας πεδίο, και μας προστατεύει σαν ασπίδα από κάθε μορφής ενεργειακές προσβολές. Η ροζ αχιλλεία (Pink Yarrow) προστατεύει το πεδίο των συναισθημάτων μας, και βοηθά τους ανθρώπους που είναι αρκετά ευαίσθητοι και ενσυναισθητικοί να έχουν επίγνωση για το ποια συναισθήματα είναι δικά τους και ποια προέρχονται από το περιβάλλον τους, από τους ανθρώπους γύρω τους. Η κίτρινη αχιλλεία (Golden Yarrow) βοηθά τους ανθρώπους που δυσκολεύονται να «είναι ο εαυτός τους» όταν βρίσκονται ανάμεσα σε άλλους, ιδίως όταν οι άλλοι είναι δυνατές προσωπικότητες, ή προσωπικότητες κύρους, ή απλά όταν οι άλλοι είναι πολλοί (λέμε ότι βοηθάει στο τρακ των παραστατικών καλλιτεχνών, για παράδειγμα). Η προστασία που μας προσφέρουν οι τρείς αχιλλείες σε συνέργεια με το ίαμα της καρυδιάς, μας βοηθά να μένουμε περισσότερο στο κέντρο μας και να λειτουργούμε με τους λιγότερο δυνατούς κλυδωνισμούς.

Achillea millefolium, Yarrow

Ένα άλλο προληπτικό ίαμα για την εποχή μας, είναι το κόκκινο τριφύλλι (Red Clover), επίσης από τη συλλογή των Καλιφορνέζικων ιαμάτων. Το κόκκινο τριφύλλι μας προστατεύει από την ‘ψυχολογία της μάζας’, από τον έντονο μαζικό επηρεασμό που δεχόμαστε μέσω των ΜΜΕ (ή των ανθρώπων γύρω μας) σχετικά με οτιδήποτε. Είναι ένα πολύτιμο ίαμα για να διατηρήσουμε τη νηφαλιότητά μας και την ατομική μας βούληση και αντίληψη μέσα στους καταιγισμούς του φόβου και της υστερίας που συχνά-πυκνά δεχόμαστε από τα ΜΜΕ. Το ίαμα δεν μας καθιστά ανέμελους και αναίσθητους, κάθε άλλο! Απλά μας δίνει τη δυνατότητα να λειτουργούμε με διαύγεια και ηρεμία σε καιρούς διαποτισμένους από σύγχυση και ταραχή.

Είναι λογικό στους καιρούς που ζούμε να φοβόμαστε για την υγεία και την ευημερία των οικείων και αγαπημένων μας. Σε μία επιδημία, για παράδειγμα, ανησυχούμε για την υγεία των πιο ευάλωτων μελών της οικογένειάς μας, και η ανησυχία αυτή μπορεί να φτάσει να αρρωστήσει εμάς τους ίδιους (διαταράσσεται ο ύπνος μας, κατά πρώτο, και έπονται άλλα πολλά). Το ίαμα Red Chestnut, η κόκκινη ιπποκαστανιά του Μπαχ, δεν θα μας μεταμορφώσει σε τέρατα αναισθησίας – θα μας δώσει όμως την απαιτούμενη σοφία να νιώσουμε πότε όντως απειλείται η υγεία η ζωή ή η ευημερία των δικών μας, και αν και τι μπορούμε να κάνουμε για να βοηθήσουμε. Με άλλα λόγια, δίνει εσωτερική ηρεμία για τους συγκεκριμένους φόβους έτσι ώστε να μπορούμε να είμαστε πιο αποτελεσματικοί όταν και εφόσον θα κληθούμε να βοηθήσουμε.

Aesculus carnea, Red chestnut

Εάν όμως, για τον όποιο λόγο, οι ασπίδες της προστασίας μας δεν ήταν επαρκείς, και μας έχει κυριεύσει ο φόβος, η ταραχή, το άγχος ή η κατάθλιψη, υπάρχουν άλλα ιάματα να μας βοηθήσουν. Το Rescue Remedy, το «ίαμα της διάσωσης» του Μπαχ είναι ένα από αυτά. Είναι ίσως το πιο πολυχρησιμοποιημένο ίαμα στον κόσμο. Περιέχει πέντε ιάματα που επιδρούν στο ανθρώπινο σύστημα καταπραϋντικά και εξισορροπητικά όταν βρίσκεται σε κατάσταση μεγάλου τρόμου, άγχους, λιποθυμίας, ή σοκ. Είναι το ίαμα που συνιστούμε να βρίσκεται μέσα σε κάθε τσάντα και σε κάθε αυτοκίνητο, ως ίαμα πρώτων βοηθειών μέχρι να μεταφερθεί ο παθών σε κάποιον επαγγελματία υγείας εφόσον χρειαστεί. Όταν αισθανόμαστε να μας κυριεύει το άγχος και ο φόβος ή ακούμε μία είδηση που μας σοκάρει βαθειά, αυτό είναι το ίαμα που θα μας βοηθήσει.

Μαζί με το ίαμα της διάσωσης, η εποχή μας καλεί και για κάτι ίσως ισχυρότερο. Το ίαμα της εχινάκειας (Echinacea) από τη συλλογή των Καλιφορνέζικων ανθοϊαμάτων, και μάλιστα σε συνδυασμό με το Rescue Remedy, βοηθά όταν νιώθουμε «διαλυμένοι σε χίλια κομμάτια». Συχνά, όταν γινόμαστε μάρτυρες πολύ βίαιων γεγονότων (είτε είμαστε τα ίδια τα θύματα είτε όχι, είτε εκ του σύνεγγυς, είτε μέσω μίας πολύ δυνατής εικόνας) νιώθουμε να προσβάλλεται ο πυρήνας του εαυτού μας και να γινόμαστε κομμάτια. Το ηλεκτρομαγνητικό μας πεδίο αδυνατίζει (γίνεται «διάτρητο» λένε οι άνθρωποι που έχουν τη δυνατότητα να το βλέπουν) και αφήνει χώρο να περάσουν φθοροποιές ενέργειες οι οποίες ενδέχεται να προκαλέσουν ασθένειες στο φυσικό μας σώμα. Το ίαμα αυτό «μαζεύει τα κομμάτια μας» και κλείνει τις ρωγμές μας, προστατεύοντας με τον τρόπο αυτό τη γενική μας υγεία. Δεν είναι τυχαίο ότι ως βότανο η εχινάκεια βοηθάει στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού μας συστηματος.

Πολλά είναι τα ιάματα που μας βοηθούν όταν πέφτει η διάθεσή μας, όταν νιώθουμε θλιμμένοι ή απογοητευμένοι. Θα σταθώ σε ένα ίαμα που ενδείκνυται όταν νιώθουμε ότι πια κουραστήκαμε να προσπαθούμε και παραιτούμαστε: όταν χάνουμε το κέφι μας και τη χαρά της ζωής, και την αφήνουμε να κυλάει άχρωμη, άγευστη, ανέραστη, σε μία όλο και μεγαλύτερη ψυχική διάλυση, και τον εαυτό μας αφρόντιστο. Το ίαμα της αγριοτριανταφυλλιάς (Wild Rose) του Μπαχ, επαναφέρει την φυσική υγεία της ψυχής: τη χαρά της ζωής, το κέφι, την αγωνιστικότητα, και την τάξη μέσα στην επερχόμενη αταξία. Ο άνθρωπος σαν να ξυπνά από λήθαργο,ξαναβρίσκει μέσα του την ικανότητα να ενθουσιάζεται, και ξεκινά να φροντίζει πάλι τον εαυτό του.

Rosa canina, Wild rose

Το τελευταίο ίαμα για το οποίο θέλω να μιλήσω εδώ έχει να κάνει ακριβώς με τη φροντίδα του εαυτού. Λέγεται Self-heal (Ελληνικά βουτυρόχορτο ή προυνέλα) και είναι από τη σειρά των Καλιφορνέζικων ιαμάτων. Βοηθά τους ανθρώπους να βοηθήσουν τον εαυτό τους, να πάρουν την ευθύνη και τα ηνία της υγείας τους (και να μην την αφήνουν έρμαιο των όποιων ειδικών). Κάποιους τους βοηθά να ακούν καλύτερα το σώμα τους, έτσι ώστε να μπορούν να περιγράψουν τα συμπτώματά τους με μεγαλύτερη σαφήνεια στον γιατρό. Κάποιους τους βοηθά να επιλέξουν κατάλληλο γιατρό, φάρμακο, ή θεραπεία. Ενισχύει τη σχέση που έχουμε με το σώμα και την ψυχή μας, και μας υπενθυμίζει τη δύναμη και την ευθύνη που έχουμε για την καλή μας υγεία. Είναι μεγάλο βοήθημα για την προσωπικότητα την ίδια να ωριμάσει και να ενηλικιωθεί, να αποκτήσει εμπιστοσύνη στην δική της εσωτερική σοφία, και με την σοφία αυτή να πράξει τα δέοντα.

Υπάρχει πληθώρα ανθοϊαμάτων τα οποία μπορούν να βοηθήσουν να απαλυνθούν οι όποιες ψυχικές μας δυσκολίες – χρειάζεται γνώση, εμπειρία, και ευαισθησία από έναν Σύμβουλο Ανθοθεραπείας προκειμένου να λάβουμε το μεγαλύτερο δυνατό όφελος από αυτά. Εναλλακτικά, μπορούμε να συμβουλευτούμε ένα βιβλίο και να πειραματιστούμε όσο χρειάζεται. Τα ανθοϊάματα (ειδικά τα ανθοϊάματα του Μπαχ) είναι τόσο ασφαλή, που και λάθος επιλογή να κάνουμε, το χειρότερο που μπορεί να μας συμβεί είναι να μην συμβεί τίποτα! Ο ίδιος ο Μπαχ ενθάρρυνε τους ασθενείς του αλλά και όλους όσους ερχόταν σε επαφή να δοκιμάζουν οι ίδιοι, να παίρνουν ευθύνη για τη ζωή και την υγεία τους, και να έχουν χαρά.

Βιβλιογραφία:

·         Οι ιατρικές ανακαλύψεις του Δρ. Ε. Μπαχ, Νόρα Γουίκς, εκδ. Καστανιώτη 1988

·         Collected Writings of Edward Bach, edited by Julian Barnard, Flower Remedy Programme 2007

·         Ανθοθεραπεία με τα Ιάματα Μπαχ, Δρ. Μαρίνα Αγγελή, εκδ. Πύρινος Κόσμος 2008

·         Flower Essence Repertory, Patricia Kaminski and Richard Katz, Flower Essence Society, 2004

Υπάρχω γιατί

Υπάρχεις. Είμαι γιατί είσαι, Είσαι γιατί είμαι.

Μέσα από τη σχέση μας με το "άλλο" υπάρχουμε και ζούμε. Ο πολιτισμός μας των τελευταίων αιώνων μας έδωσε την ψευδαίσθηση της αυτονομίας, το ιδανικό της ανεξαρτησίας που βασίζεται στην αποσύνδεσή μας με το "άλλο" και "τους άλλους". Αποσυνδεθήκαμε από τους αληθινούς προγόνους μας (αλλά αναδεικνύουμε όποιους προγόνους μας προσδίδουν κύρος ή λάμψη), αποσυνδεθήκαμε από τη φύση γύρω μας (χρησιμοποιώντας την ως εργαλείο ή πόρο προς εκμετάλλευση για την ικανοποίηση της απληστίας μας), αποσυνδεθήκαμε από τη δική μας φύση την ανθρώπινη, από αυτό που μας κάνει ανθρώπους. Τι είναι αυτό;

Σήμερα αναρωτιόμαστε δικαίως.

Είμαστε ζωάκια θηλαστικά. "Δενόμαστε" με δεσμούς αλληλεξάρτησης με τους γονείς και τα αδέλφια μας, με την ευρύτερη κοινότητα - χωρίς το ανήκειν η ίδια η επιβίωσή μας βρίσκεται σε επισφάλεια. Παρόλα αυτά, το "ανένταχτος" αποτελούσε χαρακτηρισμό σχεδόν τιμής σε κάποιους κύκλους, και η ανεξαρτησία, η αυτάρκεια, η αυτοδιάθεση και η αυτονομία είναι τα ιδανικά όλων μας, συνώνυμα με την ελευθερία και την αξιοπρέπεια.

Πόσο εύκολα παραβλέπουμε και αποσιωπούμε την ανάγκη του ανήκειν, την ανάγκη ο ένας του άλλου. Στη φύση τίποτα δεν λειτουργεί αυτόνομα, τα πάντα εντάσσονται σε ένα οικοσύστημα - το οποίο όταν διαταραχθεί κλυδωνίζεται, και η επιβίωση (και η ευτυχία θα τολμούσα να πω) των ειδών εντός του τίθεται σε κίνδυνο. 

Η αλήθεια μας βρίσκεται στην αλληλεξάρτηση.

Ακόμα και αν ξέρω να αλέθω, να ζυμώνω και να φτιάχνω το ψωμί μου, εξαρτώμαι από το στάρι του κάμπου - από τον σπορέα του, τη βροχή και τον ήλιο, τον θεριστή, κτλ.

Οσο και αν τα "έχω βρει με τον εαυτό μου", η αγκαλιά του συντρόφου, του παιδιού, του γονέα, του φίλου είναι ανεκτίμητης αξίας για την ψυχική μου υγεία (και για τη σωματική, λένε οι έρευνες τώρα πια). Οσο κι αν πιστεύω οτι "η ομορφιά βρίσκεται μέσα μου", ένα αγαπημένο μουσικό κομμάτι (που κάποιος εμπνεύστηκε, έγραψε, έπαιξε και ακούω) γεννά συναισθήματα που δεν θα βίωνα αλλιώς και με πλουτίζει με τρόπους ανείπωτους.

Τα πάντα γύρω μας ανταλάσσουν τις ουσίες τους, το ίδιο κάνουμε κι εμείς κι ας μην το αξιολογούμε. Ανταλάσσοντας μεταξύ μας ιδέες, σκέψεις, συναισθήματα, αγγίγματα και υγρά δημιουργούμε νέους κόσμους και νέες ζωές. Έτσι μόνο προχωρά και εμπλουτίζεται η ζωή όλων μας, τρεφόμαστε και τρέφουμε. Στη φύση - στην οποία ανήκουμε ολοκληρωτικά, είτε βολεύει τη φιλοσοφία μας είτε όχι - δεν υπάρχει ανεξαρτησία και αυτονομία, παρά μόνο αλληλεξάρτηση και ένα αέναο δούναι-λαβείν σε δυναμική ισορροπία. Δεν γίνεται τίποτα πουθενά που να μην έχει επιπτώσεις, δεν υπάρχει δράση χωρίς αντίδραση (όσο κρυφή ή φανερή, όσο "μεγάλη" ή "αμελητέα" κι αν θεωρείται από την πεπερασμένη μας αντίληψη), τα πάντα τροποποιούν το περιβάλλον τους - ο τυφλοπόντικας που θα σκάψει το λαγούμι του θα δώσει οξυγόνο στο έδαφος για τους μικροοργανισμούς που θα μετατρέψουν σε λίπασμα τη φλούδα της μπανάνας που πέταξε ένα παιδί από το αυτοκίνητο των γονέων του. Το λίπασμα θα θρέψει τους ηλίανθους που θα του δώσουν τα σπόρια που θα μασάει καθώς θα απολαμβάνει την ταινία του στο θερινό σινεμά... Και πάει λέγοντας. Οι συνδέσεις είναι πραγματικά άπειρες και συχνά ασύλληπτες: τις περισσότερες φορές δεν έχουμε ούτε τη φαντασία ούτε τη γνώση για να τις κάνουμε!

Η αλληλεξάρτηση γεννά αυτό που λέμε "αγάπη": τη φροντίδα, το νοιάξιμο για τη ζωή, την ευημερία, την ευτυχία του "άλλου". Δεν υπάρχει τίποτα άλλο που να μπορεί να συντηρήσει τη ζωή όπως την ξέρουμε. Δεν υπάρχει τίποτα άλλο που να μπορεί να νοηματοδοτήσει τη ζωή όπως την ξέρουμε. Η επίγνωση αυτή μπορεί να αλλάξει ολόκληρη την κοινωνία, την οικονομία, την πολιτική, όλο τον πολιτισμό μας: χωρίς τον "άλλον" (άνθρωπο, ζώο, φυτό, ορυκτό, αέριο, αστέρι, πλανήτη, κτλ) δεν υπάρχουμε, και το κυριότερο, δεν έχει νόημα να υπάρχουμε.